ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ
Ομοσπονδιακή δημοκρατία της βαλκανικής Ευρώπης. Τα στοιχεία που υπάρχουν παρακάτω αναφέρονται στην καινούρια γιουγκοσλαβική ομοσπονδία που δημιουργήθηκε τον Απρίλιο του 1992 από τη Σερβία και το Μαυροβούνιο και λαμβάνοντας υπόψη την απόσχιση της Σλοβενίας, της Κροατίας, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και του Κράτους των Σκοπίων. Επιφάνεια:102.173τ.χλμ. Πληθυσμός: 10.338.000κατ. Πρωτεύουσα: Βελιγράδι Γλώσσα: σερβο-κροατική. Θρησκεία: ορθόδοξοι και μουσουλμάνοι στην πλειοψηφία, με μειονότητες καθολικών, προτεσταντών και εβραίων. Νόμισμα: δηνάριο. Σύνορα: στα δυτικά συνορεύει με την Κροατία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στα βόρεια με την Ουγγαρία, στα ανατολικά με τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, στο νότο με την Ελλάδα και την Αλβανία. Βρέχεται στα νοτιο-δυτικά από την Αδριατική Θάλασσα. Πολίτευμα: ομοσπονδιακή δημοκρατία που περιλαμβάνει τη Σερβία (που συμπεριλαμβάνει τις αυτόνομες περιοχές της Βοϊβοντίνας και του Κόσοβου) και το Μαυροβούνιο. Το 1992 η δημοκρατία των Σκοπίων ανακήρυξε την ανεξαρτησία της. Η πλήρης ηγεμονία των πρώην ομοσπονδιακών δημοκρατιών της Σλοβενίας, της Κροατίας και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης αναγνωρίσθηκε το 1992 από τη διεθνή κοινότητα. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανταποκρίνεται στο κοινοβούλιο με δύο νομοθετικά σώματα, που εκλέγει ο πρόεδρος της ομοσπονδιακής δημοκρατίας. 

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

 Έδαφος και κλίμα. Εμφανίζεται ποικιλόμορφο και πολύπλοκο, τόσο εξαιτίας των τεκτονικών διαδικασιών, όσο και εξαιτίας των δράσεων των διαβρωτικών δυνάμεων(ποταμίσιες, καρσικές, αιολικές κ.λ.π.). Στα βόρεια του Σάβου και του Δούναβη εκτείνεται μια ευρεία πεδινή έκταση που περιλαμβάνει διάφορες πεδιάδες: τη Βανάτο (στ’ ανατολικά του Τιβίσκου), τη Βάκα (ανάμεσα στον Τιβίσκο και τον Δούναβη). Η υπόλοιπη περιοχή είναι ορεινή αποτελούμενη από τις νότιες και δυτικές διακλαδώσεις των Καρπαθίων και των Βαλκανίων. Προς το νότο οι ορεινοί σχηματισμοί χαμηλώνουν προς τη θάλασσα. Η ψηλότερη κορυφή είναι η Δουρμιτόρ (2522μ.). Στη χώρα κυριαρχεί ένα ηπειρωτικό ήπιο κλίμα. Υδρογραφία. Αν εξαιρέσουμε τις εσωτερικές διναρικές λεκάνες (ένα δέκατο της περιοχής), όλα τα νερά συγκλίνουν προς τη Μαύρη Θάλασσα και το Αιγαίο Πέλαγος. Μεγαλύτερος ποταμός είναι ο Δούναβης (359χλμ. στο τμήμα της Γιουγκοσλαβίας). Παραπόταμοί του είναι ο Σάβος (που δέχεται τα νερά των ποταμών Ούνα, Βόσνα, Δρίνο), ο Μοράβας, ο Δράβος και ο Τιβίσκος. Η πιο μεγάλη λίμνη είναι της Σκόδρας. Πληθυσμός. Έχει μια μέση πυκνότητα (περ.101κατ./τ.χλμ.) και μια διάταξη πολύ άτακτη. Σε περιοχές υπερκατοικημένες, όπως είναι για παράδειγμα ορισμένες περιοχές του Μαυροβουνίου, παρεμβάλλονται περιοχές σχετικά αραιοκατοικημένες, όπως είναι οι πεδιάδες της Πανονίας. Δίπλα σε μια πλειοψηφία Σέρβων υπάρχουν Μαυροβούνιοι, Αλβανοί (στο Κόσοβο), Ούγγροι (στη Βοϊβοντίνα), Σλοβάκοι (στη Βοϊβοντίνα), Τσιγγάνοι, Βούλγαροι, Ρουμάνοι. Οικονομία. Χώρα με αγροτικό κυρίως χαρακτήρα, και με την ύπαρξη ικανοποιητικών ορυκτών πηγών, στα χρόνια της κυβέρνησης του καθεστώτος του Τίτο η Γιουγκοσλαβία κατέγραψε προόδους στον οικονομικό και κοινωνικό χώρο που ακυρώθηκαν όμως από τη σοβαρή κρίση που ξεκίνησε στα χρόνια του ’80, με υπερπληθωρισμό και κάθετη αύξηση του εξωτερικού χρέους. Οι κρατικές επενδύσεις στον τομέα της βιομηχανίας επέτρεψαν τη διάδοση, κυρίως στη Σερβία και στις πρώην ομοσπονδιακές δημοκρατίες της Κροατίας και της Σλοβενίας, βιοτεχνικών συγκροτημάτων και την ισχυροποίηση της μεταλλουργίας. Η αγροτική μεταρρύθμιση έδωσε στην επαρχία της Γιουγκοσλαβίας μια καινούρια όψη, βασισμένη στη μικρή επιχείρηση και σε αρχικές μορφές συνεταιρισμού. Οι κυριότερες βιοτεχνίες ανήκουν στο σιδηρουργικό και το μεταλλομηχανικό τομέα (αγροτικές μηχανές, αυτοκίνητα). Κάποια αύξηση σημειώθηκε και στη χημική βιομηχανία, στην υφαντουργία και σ’ αυτήν της κονσερβοποίησης. Δραστήριες είναι οι βιομηχανίες δέρματος και ταπήτων. Πρόοδοι σημειώθηκαν στον τομέα των υαλικών και των ελαστικών. Υπάρχουν ικανοποιητικές πηγές ενέργειας. Αξιοσημείωτα είναι τα κοιτάσματα σιδήρου, μολύβδου, μαγνησίου, μερκούριου, χρωμίου, βωξίτη, χαλκού, κοβάλτιου και αντιμονίου. Χάρη στη διάδοση της μηχανοποίησης και των χημικών λιπασμάτων, η γεωργία αύξησε αισθητά την παραγωγικότητα. Την πρώτη θέση κατέχουν τα δημητριακά (καλαμπόκι, σιτάρι, σίκαλη) και οι παραδοσιακές παραγωγές φρούτων (ανάμεσα στα οποία τα ονομαστά δαμάσκηνα). Η ζωοτεχνική κληρονομιά αποτελείται από βοοειδή, πρόβατα, χοίρους. Εξάγεται ξυλεία, που βγαίνει από τα δάση (περίπου το 29,3% της επιφάνειας). 

ΙΣΤΟΡΙΑ

Ανεξάρτητο κράτος από το 1918, δημιουργήθηκε με την ενοποίηση των Σέρβων, Κροατών, Σλοβένων, Σκοπιανών και Μαυροβουνίων, πρώτα κάτω από το αυστρο-ουγγρικό στέμμα και έγινε κληρονομική κοινοβουλευτική δημοκρατία κάτω από τον Αλέξανδρο Καραγεώργεβιτς (1921). Η ενιαία δομή που υιοθετήθηκε από το κράτος και η υπεροχή των Σέρβων απογοήτευσαν τις αυτονομιστικές επιδιώξεις των Κροατών. Η δολοφονία του ηγέτη (1934) από το χέρι ενός οπαδού των εξτρεμιστικών κροατικών ομάδων, που καθοδηγούνταν από τον Aντε Πάβελιτς, οδήγησε στην αντιβασιλεία του πρίγκιπα Παύλου με το όνομα Πέτρος Β΄, που ήταν ακόμη ανήλικος. Το 1941 η Γιουγκοσλαβία υπέστη την ιταλογερμανική κατοχή. Ξεκινώντας από αυτήν την εποχή η χώρα έγινε περιοχή συγκρούσεως τριών διαφορετικών δυνάμεων: των υποστηρικτών της πολιτικής παράδοσης σερβικής υπεροχής, που οδηγούνταν από την εξόριστη στο Λονδίνο κυβέρνηση, των οπαδών του χωριστικού κινήματος του βασιλείου της Κροατίας, που εμπιστεύτηκαν στον Πάβελιτς και του κομμουνιστικού παρτιζάνικου κινήματος που κάτω από τη διοίκηση του στρατάρχη Τίτο απελευθέρωσε τη χώρα το 1944. Η ομοσπονδιακή δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, που ανακηρύχθηκε το 1945, εξέδωσε την επόμενη χρονιά το Σύνταγμα, που καθιέρωνε ένα ομοσπονδιακό καθεστώς και τη διαίρεση της χώρας σε έξι δημοκρατίες και σε δύο αυτόνομες περιοχές που συμπεριλαμβάνονταν στη σερβική δημοκρατία (Βοϊβοντίνα και Κόσοβο). Η Γιουγκοσλαβία μπήκε στο ανατολικό μπλοκ, αλλά η επιδίωξη της πολιτικής και οικονομικής αυτονομίας, όπως επίσης και της ιδεολογικής, προκάλεσε το 1948 την αποκοπή της Γιουγκοσλαβίας από την κομμουνιστική παράταξη. Η Γιουγκοσλαβία, που στην εξωτερική πολιτική διατήρησε μια θέση ξένου ως προς τα δύο μπλοκ, τέθηκε ως οδηγός των αδέσμευτων χωρών. Μετά το θάνατο του Τίτο (1980), μπροστά σε μια σοβαρή οικονομική κρίση επικράτησαν οι εθνικιστικές και τάσεις απόσχισης. Το τέλος (1989) του κομμουνιστικού πολιτικού μονοπωλίου οδήγησε στην εξέλιξη της κρίσης: στις ηγεμονικές ωθήσεις της Σερβίας αντιπαρατάχθηκαν οι τάσεις απόσχισης της Σλοβενίας και της Κροατίας, που το 1991 ανακηρύχθηκαν ανεξάρτητες.Η παρουσία σημαντικών σερβικών μειονοτήτων στην Κροατία οδήγησε σε έναν αιματηρό πόλεμο. Ο πόλεμος, η διεθνής αναγνώριση της ηγεμονίας της Σλοβενίας και της Κροατίας (Ιανουάριος 1922), οι επόμενες διακηρύξεις ανεξαρτησίας από την πλευρά της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (στο εσωτερικό της οποίας εξελίχθηκαν αιματηρές ένοπλες μάχες ανάμεσα στους μουσουλμάνους Βόσνιους, τους Κροάτες και τους Σέρβους, που υποστηρίζονταν από τον ομοσπονδιακό στρατό) και του κράτους των Σκοπίων, τέλειωσαν με τη διάλυση της ομοσπονδιακής και σοσιαλιστικής δημοκρατίας που δημιούργησε ο Τίτο μετά το Β΄Παγκόσμιο πόλεμο. Έμεινε μονάχα ο δυνατός πυρήνας της Σερβίας και του Μαυροβουνίου, που τον Απρίλιο του 1992 δημιούργησαν μια καινούρια Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, χωρίς πια σοσιαλιστικά χαρακτηριστικά και περιορισμένη στις δύο Δημοκρατίες. Παρόλ’ αυτά το ζήτημα των σερβικών μειονοτήτων στην Κροατία και τη Βοσνία, η πλοκή των εθνικών, θρησκευτικών και πολιτικών συγκρούσεων κάνουν την κατάσταση σ’ όλη την περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας έντονα ασταθή, παρά την προτροπή ειρήνης από τους κυανόκρανους του ΟΗΕ στην Κροατία (Απρίλιος 1992) και τις διεθνείς διπλωματικές προσπάθειες για ειρηνική λύση και την διαφύλαξη της ηγεμονίας των μεμονωμένων κρατών και των νόμιμων δικαιωμάτων των εθνικών μειονοτήτων. Ο ΟΗΕ δεν αναγνώρισε το δικαίωμα της νέας Γιουγκοσλαβίας να διαδεχτεί τη θέση στο ΟΗΕ της παλιάς Γιουγκοσλαβίας και έθεσε οικονομικές κυρώσεις για τη στήριξη της επιθετικής πολιτικής των Σέρβων της Βοσνίας. Η οικονομική κατάσταση οδηγήθηκε προς ένα σοβαρό υπερπληθωρισμό που έφθασε το 1994 τα πιο υψηλά επίπεδα στην ιστορία και μια μεγάλη πτώχευση του πληθυσμού. Το 1994 πραγματοποιήθηκαν διαπραγματεύσεις ανάμεσα στα αντιμαχόμενα μέρη όταν ο Μιλόσεβιτς, ο δυνατός άνδρας της Σερβίας, στον οποίο αποδίδονται οι κατηγορίες της επινόησης του σχεδίου της Μεγάλης Σερβίας που προκάλεσε τον εμφύλιο πόλεμο, προσπάθησε να επιβάλει την ειρήνη.Ο Μιλόσεβιτς που έγινε ένας από τους πιο τακτικούς συνομιλητές των αμερικανών μεσολαβητών, κατάφερε να δεχτούν τη Γιουγκοσλαβία στις διαπραγματεύσεις του Ντάιτον (Νοέμβριος 1995) ως ισότιμη με τη Σλοβενία και την Κροατία και να επιτύχει την αναγνώριση της σερβικής επιρροής στο μισό τμήμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

 

Back Page        Home Page        Back Page
 Advertised by Ati Advertising on se.gr