ΙΑΠΩΝΙΑ
Νησιωτικό κράτος της ανατολικής Ασίας. Επιφάνεια: 372.819 τ.χλμ. Πληθυσμός: 123.611.000 κατ. Πρωτεύουσα: Τόκιο. Γλώσσα: γιαπωνέζικα. Θρησκεία:: Σιωνισμός και Βουδισμός. Νόμισμα: γιεν. Γεωγραφική θέση: Η Ιαπωνία επεκτείνεται στο μεγαλύτερο μέρος του Ιαπωνικού Αρχιπελάγους, στον βορειοδυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, κατά μήκος των ακτών της Ρωσίας και της Κορέας, από τις οποίες χωρίζεται από τη Θάλασσα της Ιαπωνίας. Πολίτευμα: Πολυκομματική Δημοκρατία. 

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Μορφολογία. Το αρχιπέλαγος αποτελείται από τέσσερα μεγάλα νησιά το Χοκάϊντο, το Σικόκου, το Κυούσου, το Χονσού, που συνοδεύονται από χιλιάδες μικρότερα νησιά. Το έδαφος της Ιαπωνίας είναι ορεινό. Διακρίνονται δύο κύριες οροσειρές. Η μια έχει κατεύθυνση από τα δυτικά προς τα ανατολικά και αποτελεί προέκταση της κινέζικης οροσειράς Κουέν-Λουν. Η άλλη έχει κατεύθυνση από τα βόρεια προς τα νότια και, αποτελείται από πολλές μικρότερες, η σπουδαιότερη από τις οποίες είναι η οροσειρά των Ιαπωνικών Aλπεων που βρίσκεται στα νησιά Χονσού και Χοκάϊντο. Η Ιαπωνία βρίσκεται στην ηφαιστειακή ζώνη του Ειρηνικού Ωκεανού, γι' αυτό πάρα πολλά βουνά της είναι ηφαίστεια. Γενικά, το έδαφος της Ιαπωνίας παρουσιάζει πολλές πτυχώσεις με βαθιές και στενές κοιλάδες ανάμεσα στα βουνά. Τις περισσότερες απ' αυτές τις κοιλάδες τις έχουν ανοίξει οι ποταμοί. Οι ακτές επεκτεινόμενες περίπου σε 27.000 χλμ., είναι κυρίως βραχώδεις αναβαθμίδες και συνοδεύονται από νησιά. Πολυάριθμοι οι κολπίσκοι, ανάμεσα στους οποίους ο όρμος του Τόκιο, της Χιροσίμα, της Οζάκα, του Καγκοσίμα.Κλίμα.Το κλίμα της Ιαπωνίας ποικίλει ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος και το υψόμετρο. Η πλαγιά του Ειρηνικού Ωκεανού είναι πιο ζεστή από εκείνη που κοιτάζει στο εσωτερικό της χώρας. Στις ζώνες των νότιων ακτών επικρατεί ήπιο κλίμα, όμως στο Χοκαϊντο και στο βορρά του Χονσού τους χειμερινούς μήνες καταγράφονται πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Το καλοκαίρι εμφανίζονται οι μουσώνες του Ειρηνικού Ωκεανού και το φθινόπωρο οι τυφώνες που κατευθύνονται από ανατολικά προς τα νοτια-ανατολικά.Υδρογραφία. Οι περισσότεροι ποταμοί έχουν μικρό μήκος. Μόλις 6 ποταμοί έχουν μήκος πάνω από τα 200 χλμ. Πολλές είναι και οι λίμνες που σχηματίζονται στον κρατήρα των ηφαιστείων και οι λίμνες που βρίσκονται στις ακτές.Πληθυσμός .Ο πληθυσμός υπολογιζόταν περίπου στα 10 εκατομμύρια το 10ο αι. Το τέλος του φεουδαρχισμού, οι καλύτερες συνθήκες ζωής στην εξοχή και η διαδικασία βιομηχανοποίησης των μεγάλων κέντρων προκάλεσαν μια συνεχή αύξηση του πληθυσμού. Η βιομηχανική ανάπτυξη επέφερε και την ερήμωση των επαρχιών και τη δημιουργία μεγάλων αστικών κέντρων: όπως το Τόκιο, τη Γιοκοχάμα, Κιότο, Οζάκα κλπ. Η Ιαπωνία έχει δέκα πόλεις με πληθυσμό πάνω από 1.000.000, περίπου 80 με πληθυσμό ανάμεσα στις 200.000 και το 1.000.000 και γύρω στις 100 ανάμεσα στις 100.000 και 200.000.Οικονομία. Τον τελευταίο αιώνα η Ιαπωνία πέρασε από μια γεωργική οικονομία σε μια βιομηχανική οικονομία, παρ’ όλες τις ελλείψεις σε φυσικές πηγές. Η Ιαπωνία θεωρείται η δεύτερη οικονομική δύναμη μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μεταποιητική βιομηχανία, που εισάγει πρώτες ύλες και εξάγει προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, έχει τις βάσεις της στα μεγάλα οικονομικά-βιομηχανικά συγκροτήματα.Το ποσοστό εισφοράς της γεωργίας στο εθνικό εισόδημα έχει μειωθεί Το σπουδαιότερο προϊόν της ιαπωνικής γεωργίας είναι το ρύζι, που αποτελεί και τη βασική τροφή των Γιαπωνέζων. Σημαντική είναι η παραγωγή τσαγιού, Ασήμαντες είναι οι καλλιέργειες καπνού, βαμβακιού και ζαχαροκάλαμου, όπως και η κτηνοτροφία. Μεγάλη παράδοση έχει αντίθετα η μεταξοσκωληκοτροφία, που τροφοδοτεί την παραγωγή μεταξιού. Σημαντική είναι και η αλιεία, όπου η Ιαπωνία είναι στη πρώτη θέση στον κόσμο. Κατέχει και την πρώτη θέση και στην παραγωγή φυσικών και καλλιεργημένων μαργαριταριών. Το υπέδαφος της είναι σχετικά πλούσιο σε χαλκό, μαγγάνιο, θειάφι και χρυσάφι, αλλά πολύ φτωχό σε σίδηρο, πράγμα που υποχρεώνει τη χώρα να εισάγει μεταλλεύματα σιδήρου, κασσίτερου, μολύβδου και αλουμινίου. Παρ' όλα αυτά η Ιαπωνία έχει εξαιρετικά ανεπτυγμένη μεταλλουργία σιδήρου και σημαντικότατες βιομηχανίες κατασκευής μηχανών κάθε είδους (αεροπλάνων, αυτοκινήτων, ελαφρών μηχανημάτων κλπ). Η ναυπηγική βιομηχανία είναι από τις σημαντικότερες του κόσμου. Κοντά στις μεταποιητικές βιομηχανίες σημαντικές είναι και οι υφαντουργικές και οι βιομηχανίες χαρτιού.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Ο 7ος αιώνας θεωρείται το έτος ιδρύσεως του ιαπωνικού κράτους από τον αυτοκράτορα Τζιμμού Τέννο.Το Ναγκασάκι ήταν πρωτεύουσα του κράτους του Τζιμμού, το οποίο περιοριζόταν στο νησί Κυούσου. Κατόρθωσε όμως να υποτάξει τις γειτονικές φυλές και να κατακτήσει το μεγάλο γειτονικό νησί Χονσού. Κατά την ιαπωνική παράδοση ο Τζιμμού ήταν ο ιδρυτής της δυναστείας των Γιαμάτο. Για πολλούς αιώνες κατείχαν την εξουσία οι απόγονοι του Τζιμμού. Ανάμεσα στους πιο σημαντικούς είναι ο Τέμο-Τεννό, ο οποίος διαίρεσε τους Ιάπωνες σε οκτώ γένη, άλλαξε το πολιτικό και δικαστικό καθεστώς στην Ιαπωνία, το οποίο διαμορφώθηκε σύμφωνα με τα κινέζικα πρότυπα. Το 702 συγκεντρώθηκαν όλες οι διατάξεις που είχαν εκδοθεί από την εποχή της μεταρρυθμίσεως και έπειτα και αποτέλεσαν τον πρώτο ιαπωνικό κώδικα, που ονομάστηκε "Ταϊχορυό". Η κινεζική επίδραση γίνεται ακόμη πιο ισχυρή κατά τη βασιλεία του Καμμού-Τεννό (782-807). Κατά την εποχή του, οι Ιάπωνες μαθαίνουν να καλλιεργούν το βαμβάκι. Ο Καμμού-Τεννό ίδρυσε το 794 μ.Χ. την καινούργια πρωτεύουσα του κράτους, το Κυότο και υιοθέτησε σχεδόν ολοκληρωτικά τον τρόπο ζωής των Κινέζων ηγεμόνων και ευγενών.Ο κινέζικος όμως τρόπος ζωής είχε ολέθρια αποτελέσματα για την εξουσία των Μικάδων. Οι αυτοκράτορες παραμελούσαν την άσκηση της εξουσίας και ασχολούνταν μόνο με την διασκέδαση τους. Έτσι σιγά σιγά απομακρύνθηκαν από τη στρατιωτική διοίκηση και άφησαν την εξουσία σε μεγάλες οικογένειες. Από τον 10ο αι., την εξουσία την ασκούσαν οι Φουτζιβάρα. Μετά την πτώση τους άρχισε η μάχη ανάμεσα στις μεγάλες φεουδαρχικές οικογένειες. Στην αρχή κυβέρνησαν οι Μιναμότο (1185), τους διαδέχθηκε η δυναστεία των Χόγιο - ένα μέλος της ο Τοκιμούνε εμπόδισε δύο μογγολικές εισβολές- και η δυναστεία των Ασικάγα, την εποχή της οποίας το κράτος έπεσε σε αναρχία και μιζέρια. Το 16ο αιώνα άρχισαν οι καθολικές και προτεσταντικές αποστολές, πριν από τις πορτογαλικές, ολλανδικές και αγγλικές εμπορικές αποστολές. Το 1633 απαγορεύθηκε η είσοδος στη χώρα οποιουδήποτε ξένου. Έτσι ξεκίνησε μια περίοδος απομόνωσης που διήρκεσε τρεις αιώνες, έληξε μόνο το 1853 όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες πέτυχαν το άνοιγμα των λιμανιών στο δυτικό εμπόριο και το δικαίωμα σύναψης διπλωματικών σχέσεων. Το 1894 ξέσπασε ο πόλεμος με την Κίνα, ο οποίος έληξε με τη συνθήκη του Σιμονοσέκι (1895), σύμφωνα με την οποία η Κίνα έπρεπε να παραιτηθεί από την Κορέα και να παραχωρήσει τη Φορμόσα. Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν με το μέρος των Αγγλο-γάλλων. Όταν ζήτησε από τη Γερμανία να απομακρύνει τα πλοία της από τα ιαπωνικά και κινεζικά παράλια και η Γερμανία τα αρνήθηκε, της κήρυξε πόλεμο. Χτύπησε τα γερμανικά φρούρια που υπήρχαν στο Τσινγκ-Τάο και στον κόλπο του Κιάο-Τσάο και δίχως πολλή δυσκολία τα κατέλαβε. Τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Ιαπωνία, συμμαχώντας με τις δυνάμεις του Aξονα, μπήκε στον πόλεμο προκαλώντας και την είσοδο των Ηνωμένων Πολιτειών με την επίθεση στη βάση του Περλ Χάρμπορ στη Χαβάη. Η αντεπίθεση όμως των συμμαχικών δυνάμεων και ο βομβαρδισμός με ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι ανάγκασαν τη χώρα να παραδοθεί. Από το 1946 μέχρι το 1952 η Ιαπωνία ήταν υπό την αμερικάνικη κατοχή. Από το 1946 στη πολιτική ζωή κυριαρχεί το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό κόμμα, συνδεδεμένο με τα μονοπωλιακά οικονομικά και παραγωγικά συγκροτήματα της χώρας. Η δεκαετία του ‘70 ήταν μια περίοδο μεγάλης ανάπτυξης, που έφερε την Ιαπωνία στη δεύτερη θέση στο κόσμο σε βιομηχανικό επίπεδο. Το 1974 με την παραίτηση του πρωθυπουργού Τανάκα, άρχισε μια περίοδος κρίσης του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού κόμματος, αρχηγός του οποίου εκλέχτηκε το 1976 ο Φουκούντα. Μια κρίση πάλι του φιλελεύθερου δημοκρατικού κόμματος ανάγκασε τον Φουκούντα να αφήσει την εξουσία στα χέρια του Μασαγιόσι Οχίρα. Μετά το θάνατο του Οχίρα (1980), πρωθυπουργός έγινε ο Ζένκο Σουζούκι, ο οποίος αντικαταστάθηκε το 1982 από τον Γιασουχίρο Νακασόνε που είχε την εξουσία μέχρι το 1987, όταν τον διαδέχθηκε ο Νομπούρο Τακεσίτα. Μερικά οικονομικά σκάνδαλα το 1989 οδήγησαν στην πτώση του Τακεσίτα και του διάδοχου του Σοσούκε Ούνο. Το 1989 πέθανε ο αυτοκράτορας Χιροχίτο, τον οποίο διαδέχθηκε ο γιος του, Καιχίτο. Το 1994 η κυβέρνηση που εκλέχθηκε ήρθε αντιμέτωπη το 1995 με πολυάριθμα προβλήματα που οφείλονταν στην αστάθεια του κυβερνητικού συνασπισμού. Το 1995 η ιαπωνική κυβέρνηση έπρεπε να αντιμετωπίσει τον καταστροφικό σεισμό στις 17 Ιανουαρίου, όπου σκοτώθηκαν περισσότερα από 5.000 άτομα στη πόλη Κόμπε, και στις 20 Μαρτίου την επίθεση στο μετρό του Τόκιο, έργο της αίρεσης "Υπέρτατη αλήθεια", που προκάλεσε το θάνατο 12 ατόμων και την δηλητηρίαση 500, εξαιτίας της ελευθέρωσης αερίου.

ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 

Γλώσσα. Η ιαπωνική γλώσσα είναι μάλλον μογγολικής προελεύσεως. Ως προς το χαρακτήρα, ανήκει στη μεγάλη γλωσσική οικογένεια των λεγόμενων "ουραλο-αλταϊκών" γλωσσών. Είναι πολυσύλλαβη και συγκολλητική (δηλαδή τα διάφορα στοιχεία των λέξεων της-ρίζα, επιθέματα, καταλήξεις κλπ- δεν ενώνονται, ούτε συγχωνεύονται μεταξύ τους, αλλά παρατάσσονται. Σαν επίσημη γλώσσα του κράτους έχει υιοθετηθεί η διάλεκτος του Τόκιο. Η γραφή είναι ιδεογραφικού τύπου, προερχόμενη από κινέζικους χαρακτήρες.Λογοτεχνία. Τα πρώτα ιαπωνικά λογοτεχνικά έργα είναι ιστορικού χαρακτήρα, εμπνευσμένα από την κινέζικη λογοτεχνία. Γύρω στο 760 μ.Χ. συντάχθηκε η πρώτη ποιητική ανθολογία, η Συλλογή δέκα χιλιάδων φύλλων που περιλαμβάνει 4.495 ποιήματα δεκάδων συγγραφέων. Οι περισσότεροι συγγραφείς κινούνταν γύρω από το περιβάλλον της αυλής. Το μεγαλύτερο μέρος των έργων τους είναι tanka, συνθέσεις με 31 συλλαβές. Από τον 10ο-11ο αιωνα αναπτύσσεται ραγδαία ο ιαπωνικός πεζός λόγος. Γράφονται διάφορα πεζογραφήματα, όπως "Ημερολόγια", "Βιβλία εντυπώσεων". Την περίοδο Καμακούρα (1185-1333) γράφτηκε μια σειρά ιστορικών μυθιστορημάτων, εμπνευσμένα από τις πολιτικές μάχες ανάμεσα στις μεγάλες φεουδαρχικές οικογένειες. Ο Όσκα Ταντασούκε είναι ο μεγαλύτερος εκπρόσωπος του ιστορικού μυθιστορήματος, ενώ ο Κνοκουτάϊ Μπακίν θεωρείται ο μεγαλύτερος μυθιστοριογράφος της Ιαπωνίας. Η μεγάλη δημιουργία της περιόδου Μουρομάκι και Μομογιάμα (1392-1603) ήταν το θέατρο no. Η κλασική ποίηση του στυλ tanka αντικαταστάθηκε από την ποίηση renga. Γύρω στο 18ο αιώνα αναπτύχθηκε το λαϊκό δράμα γνωστό με το όνομα kabuki, εμπνευσμένο από τα επίκαιρα γεγονότα και από τα γνωστά πρόσωπα της εθνικής ιστορίας. Το 19ο αιώνα εκπρόσωπος του ρομαντισμού ήταν ο Κόντα Ροχαν, του νατουραλισμού ο Σιμαζάκι Τόσον, του ιδεαλισμού ο Νατσούμε Σοσέκι. Στα έργα μετά το 1945 διακρίνονται δύο κατευθύνσεις: μια, δεμένη με την παράδοση, εκφραζόμενη από τους πιο γνωστούς συγγραφείς του ανατολικού κόσμου, και η άλλη εμπνευσμένη από τις κοινωνικο-πολιτικές καταστάσεις. Μερικοί από τους μεγαλύτερους εκπροσώπους είναι: ο Τζουνιχίρο Τανιζάκι (1866-1965), ο Οζάμου Νταζάι (1909-1948), Υούκιο Μισίμα (1925-1970) και ο Οόκα Σοχέι (1909). Η μοντέρνα λογοτεχνία είναι ανοιχτή σε πειραματισμούς καινούργιων μορφών και νέων λεξιλογίων. 

ΤΕΧΝΗ

Η ανάπτυξη των καλών τεχνών στην Ιαπωνία συντελέστηκε κάτω από την σχεδόν μόνιμη επίδραση της κινέζικης τέχνης, ωστόσο οι Ιάπωνες κατόρθωσαν να δημιουργήσουν μια δική τους, πρωτότυπη τέχνη: απεικονίζει γεγονότα που έχουν σαν πρωταγωνιστές τον άνθρωπο και τη φύση σαν εξωτερίκευση των αισθημάτων της ψυχής, πέρα από κάθε εξιδανίκευση. Την προϊστορική περίοδο εμφανίζονται κεραμικά διακοσμημένα με κορδόνια: χαρακτηριστικοί οι τάφοι, πλούσιοι σε ευρήματα. Την περίοδο Αζούκα (552-645) με την διάδοση του Βουδισμού, αρχίζει η επιρροή της κινέζικης τέχνης και κουλτούρας. Την περίοδο Καμακούρα (1185-1333) εμφανίζονται τα πρώτα κοσμικά πορτραίτα και αναπτύσσονται οι τεχνικές της τερακότα και της τέχνης των οπλοποιών. Τη περίοδο Μουρομάκι (1333), με τη γέννηση της σχολής του Κάνο, η ζωγραφική sumi φτάνει σε ένα υψηλό στυλιστικό επίπεδο. Το 15ο αι. αναπτύχθηκαν και οι λεπτουργικές τέχνες, η ξυλογλυπτική, η κατεργασία πολύτιμων λίθων και μετάλλων. Δημιουργήθηκαν αριστουργήματα από πέτρα, μέταλλα, ελεφαντόδοντο, έβενο και ξύλο. Τη δεκαετία του ’80 η προσοχή συγκεντρώθηκε στη αρχιτεκτονική τέχνη του Τ. Aντο. Τα τελευταία χρόνια ωρίμασαν τα χαρακτηριστικά της ιαπωνικής τέχνης, που έκαναν την εμφάνιση τους κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70, όπως μια εννοιολογική υπογράμμιση, με έργα καθαρά ασιατικής έμπνευσης, βασισμένα κυρίως στη σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και το παρακείμενο περιβάλλον.

 

Back Page        Home Page        Back Page
 Advertised by Ati Advertising on se.gr